PLA mı PETG mi ABS mi? Filament Karşılaştırması ve Maliyet Farkı
Filament seçimi sadece dayanıklılık ya da görünüm meselesi değil, maliyet meselesidir. Çünkü malzemelerin yoğunluğu farklıdır: aynı kilo fiyatında bile 1 kg'dan çıkan baskı hacmi değişir. Bu rehberde en yaygın beş malzemeyi tablo halinde karşılaştırıyoruz.
Karşılaştırma tablosu
| Malzeme | Yoğunluk (g/cm³) | 1 kg'dan hacim (cm³) | Nozzle (°C) | Tabla (°C) | Kapalı hazne | Öne çıkan özellik | Zorluk |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| PLA | 1,24 | 806 | 190–220 | 0–60 | Gerekmez | Sert, kolay baskı; ısıya zayıf | Kolay |
| PETG | 1,27 | 787 | 230–250 | 70–85 | Gerekmez | Dayanıklı, nem ve kimyasala dirençli | Orta |
| ABS | 1,04 | 962 | 230–260 | 90–110 | Önerilir | Isıya dayanıklı, zımparalanabilir | Zor |
| ASA | 1,07 | 935 | 240–260 | 90–110 | Önerilir | UV dayanımlı, dış mekan | Zor |
| TPU | 1,21 | 826 | 210–235 | 30–60 | Gerekmez | Esnek, aşınmaya dayanıklı | Orta–zor |
Yoğunluk maliyeti nasıl etkiler?
Bir parçanın gramı, hacmiyle yoğunluğunun çarpımıdır. Aynı parça farklı malzemeyle farklı gram çeker:
Gram = hacim (cm³) × yoğunluk (g/cm³) × doluluk oranı
Örnek: 20 cm³'lük, tamamen dolu bir parça PLA ile 24,8 g, ABS ile 20,8 g gelir. Kilosu aynı 650 ₺ olsaydı PLA ile 16,12 ₺, ABS ile 13,52 ₺ tutardı. Yani tablo ve filament fiyatları gerçek hayatta farklı olsa da, yoğunluğu düşük malzeme "kilo başına daha çok baskı" demektir.
PLA: başlangıç ve görsel parçalar için
Basması en kolay malzemedir. Maketler, figürler, prototipler ve ev içi dekoratif parçalar için idealdir. Zayıf noktası ısıdır: yaklaşık 55–60 °C'de yumuşamaya başlar, yazın kapalı bir arabada şekil değiştirebilir.
PETG: dayanıklı ve kolay orta yol
PLA'dan daha dayanıklı ve esnektir, suya ve birçok kimyasala karşı dirençlidir. Basılırken biraz ip çekme (stringing) yapabilir ve tabla sıcaklığı daha yüksek olduğundan tüketim biraz artar. Mekanik parçalar, kapaklar ve dış mekan kullanımları için sık tercih edilir.
ABS ve ASA: ısı ve dış mekan
ABS ısıya daha dirençlidir (yaklaşık 95–100 °C), zımparalanıp boyanabilir ve aseton buharıyla yüzeyi düzeltilebilir. Ancak kıvrılmaya meyillidir ve kapalı hazne gerektirir; baskı sırasında koku çıkarır, havalandırma önemlidir. ASA benzer özelliktedir, ek olarak UV'ye karşı dayanıklıdır, bu yüzden dış mekan parçalarında tercih edilir.
TPU: esnek parçalar
Contalar, tamponlar, telefon kılıfları gibi esnek parçalar için kullanılır. Yavaş basılır, bu yüzden aynı gram için süre ve dolayısıyla elektrik maliyeti daha yüksektir.
Maliyet için pratik kural
- Görsel ve genel amaçlı parçalar: PLA.
- Mekanik yük, nem ya da dış ortam: PETG veya ASA.
- Isıya dayanması gereken parçalar: ABS, ASA ya da PETG (kullanım sıcaklığına göre).
- Esnek parçalar: TPU.
- Maliyeti kendi kilo fiyatlarınla karşılaştırmak için hesaplayıcıda birden fazla filament profili kullan.
Sık sorulan sorular
Yeni başlayan biri hangi filamentle başlamalı?
PLA: düşük sıcaklıkta basılır, kapalı hazne istemez, kıvrılma yapmaz ve en kolay ayarlanan malzemedir. Isıya dayanıklı ya da esnek bir parça gerekene kadar PLA yeterlidir.
PETG mi ABS mi daha dayanıklı?
İkisi de PLA'dan darbeye daha dayanıklıdır. ABS ısıya daha dirençlidir ama kıvrılır ve kapalı hazne ister. PETG basması daha kolay, nem ve kimyasallara karşı dayanıklıdır. Çoğu kullanımda PETG pratik bir orta yoldur.
Aynı fiyattaki filamentlerden hangisi daha ucuza çıkar?
Kilo fiyatı aynıysa yoğunluğu düşük olan daha çok hacim verir. ABS ve ASA, 1 kg'dan yaklaşık %16–19 daha fazla hacim sağlar. Ama gerçek hayatta kilo fiyatları farklıdır, bu yüzden kendi fiyatlarınla hesaplamak gerekir.
Kendi parçan için hesapla: dosyanı yükle, gram ve süre otomatik gelsin.
Hesaplayıcıyı aç